eISSN: 2618-6446
Latest Issue Archive Future Issues About Us JOURNALS

SETSCI - Volume 3 (2018)
ISAS2018-Winter - 2nd International Symposium on Innovative Approaches in Scientific Studies, Samsun, Turkey, Nov 30, 2018

KENTSEL RANTIN OLUŞUMU VE BÖLÜŞÜMÜ SÜRECİNDE KENT PİYASASININ ROLÜ (ISAS2018-Winter_3)
Duygu Akyol1*, Doruk Görkem Özkan2, Abdullah Çiğdem3
1Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Turkey
2Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Turkey
3Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Turkey
* Corresponding author: duyguakyol@ktu.edu.tr
Published Date: 2019-01-14   |   Page (s): 14-19   |    48     21

ABSTRACT Günümüzde piyasa mekanizmasının işleyiş kurallarını yücelten ekonomik politikalar eşliğinde, devletin rolü de değişmektedir. Devletin rolü yaşanan tüm sosyal eşitsizliklere tükenen kaynaklara dengesizliklere rağmen sadece düzenleyiciliğe indirgenmiş, kaynakların dengeli paylaşımını sağlayan değil sadece yoksulluğu giderici bir kurum olarak tanımlanmıştır. Bu süreçle planlama teorisi ve pratiği de tartışılan konular arasına alınmış, sosyo-ekonomik bir kategori olarak planlama, piyasa sürecinin hakim kılındığı bir dünyada sınırlandırılmıştır. Buda kent ekonomisini rant ekonomisine kent mekânını da en fazla rantın sağlanabileceği bir araca indirgemiştir.Bu kentsel ranttaki piyasanın etkisi aslında 1980 lerde ortaya çıkmaktadır. 24 Ocak 1980 kararlarıyla benimsenen yeni ekonomi politikası bağlamında kapitalizmin yayılması ve derinleşmesinin önündeki iktisadi, siyasi ve yönetsel engellerin kaldırılması amaçlanmıştır.Bu ideolojinin ve politikaların egemen hale gelmesi ve ithal ikameci sanayileşmenin yerini dışa açık ihracatı teşvik eden sanayileşmenin almasıyla birlikte, üretime dönmeyen önemli miktarda sermayenin finans piyasalarından sonra yöneldiği alan kentsel rant ve tüketim alanları olmuştur. Kentsel rantın oluşumu ve bölüşümü sürecinde ise, başta Dünya Bankası, IMF, DTÖ gibi uluslararası örgütler, AB gibi bölgesel örgütlenmeler, küresel şirketler ve bu şirketlerle işbirliği yapan yerli şirketler, müteahhitler, emlakçılar, spekülatörler, gayri menkul yatırım ortaklıkları, kredi ve finans kuruluşları aktif rol almaktadır. Öte yandan gayrimenkul şirketleri de toprak ve konut politikasına mali sermaye ile birlikte yön vermeye çalışmaktadır. Bu şirketler gayrimenkule ve gayrimenkule dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırım yapmak aracıyla kurulmuştur. Burada ise toprağın piyasadan alınıp satılması yani toprağın piyasalaşması amaçlanmaktadır. Diğer önemli bir konu ise Bankalar ve TOKİ tarafından gerçekleştirilen kredi ve vadeli konut satış işlemlerinden doğan alacak ve ipoteklerin menkul kıymet haline getirilerek sermaye piyasalarında satılmasına olanak sağlayan 5582 sayılı Konut Finansman Sistemine İlişkin Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun unun (Mortgage Yasası) yasalaşmış olmasıdır. Çalışma kapsamında kamu mülklerinin dönüşümü ve kentlere sermayenin kontrolsüz müdahalesi incelenecektir. Kentlerde yüksek derecede ranta sebep olan etkenler ve rant bölüşümünde piyasanın da etkisiyle adaletsiz paylaşımın kentsel mekanlar üzerinde etkileri ortaya konularak iyileştirilmesi adına önerilerde bulunulacaktır.  
KEYWORDS Kentsel rant, kentsel politika,sermaye, piyasa gücü
REFERENCES [1] Tekeli, İ, (2001). Modernite Açılırken Kent Planlaması, İmge Kitabevi, Ankara, 2001.
[2] J. Breckling, Ed., The Analysis of Directional Time Series: Applications to Wind Speed and Direction, ser. Lecture Notes in Statistics. Berlin, Germany: Springer, 1989, vol. 61.
[3] Geray, C(1999). 2000’li Yılların Esiğinde Toplumsal Konut, Arsa ve Kentsel Gelisme Yöneltilerimize Toplu Bakısı, Amme İdaresi Dergisi, Aralık, S. 32/4.
[4] Erder, S(1999). Göç, Yerlesme ve Çok Kültürel Tanısma, Birikim, Temmuz.S. 123, ss. 68-75.
[5] Müderrisoğlu, B.(2006). Kentsel Rantin Dönüşümü Ve Yerelyönetimler,Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi AnaBilim Dalı,Yğksek Lisans Tezi, Istanbul.
[6] Kahraman, T. (2010).Kentlerde Kamu Mülklerinin Satışı ve Devlet Eliyle Kentsel Rant Üretimi: İstanbul Örneği, Yüksek Lisans Tezi, (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi,
[7] Aşan,C.(2015).Kıyı Alanlarındaki Kentsel Rantın Kamu Yararı Amaçlı Kullanımı. İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
[8] Aykut,M.(2010). Kent Mekanindaki Dönüşümlerin Planlama, Mülkiyet ve Rant Bağlaminda İrdelenmesġ Beşiktaş Örneği.Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
[9] Kepenek, Y.,Yentürk, N. (2003). Türkiye Ekonomisi, İstanbul, Remzi Kitapevi
[10] Akın,E.(2007).Kentsel Gelişme ve Kentsel Rantlar:Ankara Örneği, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimmler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve
Siyaset Bilimi, Doktor Tezi, Ankara.
[11] .ünverdi
[12] Özcan, Ü. (2000). İmar Mevzuatının ve Kentsel Toprak Mülkiyetinin İrdelenmesi Ankara, TODAİE,
[13] TMMOB, Gelisme Stratejileri Workshop, TMMOB, Ankara, 1996
[14] Kartal, K.(1977). Kent Toprağında Özel Mülkiyet Hakkının Doğurduğu Sorunlar , Amme İdaresi Dergisi, Cilt 10, Sayı 2, 17-48.
[15] Castells, Manuel, Kent, Sınıf, İktidar, (Çev. Asuman Erendil), Bilim ve Sanat, Ankara, 1997.
[16] Akın,E.(2007).Kentsel Gelişme ve Kentsel Rantlar:Ankara Örneği, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimmler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve
Siyaset Bilimi, Doktor Tezi, Ankara
[17] Akçura, T. (1981). İmar Kurumu Konusunda Gözlemler, ODTÜ, Ankara, 1981.
[18] Harvey, David, The Urbanization of Capital, Basil Blackwell, Oxford, 1985.
[19] Boratav, K. (2000). İktisat tarihi (1981-1994). S. Akşin (Yay. yön.), Bugünkü Türkiye 1980- 1995, Türkiye tarihi 5 (s. 161-213). İstanbul: Cem.

SET Technology - Turkey

eISSN  : 2618-6446

E-mail : info@set-science.com
+90 533 2245325

Tokat Technology Development Zone Gaziosmanpaşa University Taşlıçiftlik Campus, 60240 TOKAT-TURKEY
©2018 SET Technology