Üniversite Yerleşkelerinin Mekân Dizim Analizi ile Değerlendirilmesi: Atatürk Üniversitesi Örneği

Üniversiteler içerisinde bulunan bireylerin sosyal ilişkiler sağladığı kamusal alanlardır. Yerleşke tasarımının temel amacı, yaşanabilir ve konforlu bir ortamın sağlanmasıdır. Konforlu yerleşke ortamı fizyolojik ve psikolojik yönden kullanıcılar üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Yerleşke kullanıcılarının aktivite mekânlarını ve yaya hareketlerinin mekanlara dağılım haritasının bilinmesi tasarım planlarının başarısının artmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla yerleşke içerisindeki mekanlar belirli bir planlama ve tasarım düzeninde yerleştirilmelidir. Çalışmada, yerleşkelerin dış mekân kullanımını etkileyen mekânsal örgütlenme özelliklerini belirlemeye çalışılmıştır. Yerleşkelerin içerisinde yer alan dış mekanları kullanan öğrenci ve akademisyenlerin bu mekanlarda nasıl etkileşim içerisinde olduğu ve bu mekanlardan ne ölçüde faydalanıldığı belirlenmiştir. Yerleşkede, doğu, batı, kuzey ve güney yönlerinden gelerek, Ziraat Fakültesi ile dershaneler bölgesinde yer alan kavşağın entegrasyon değeri (1.453- 1.709) ve kavşağın bağlandığı akslardan doğu-batı doğrultusunda yerleşkeyi birbirine bağlayan ve hat boyunca Rektörlük, Mühendislik Fakültesi ve Kütüphanenin konumlandığı aksın (1.453-1.709/1.24-1.3) entegrasyon değeri yüksek çıkmıştır. Yapılacak planlama çalışmalarında entegrasyon değerlerinin de planlamaya dahil edilmesi kullanıcıların konforunun sağlanması ve sürdürülebilir yerleşke tasarımının gerçekleştirilmesinde önemlidir.

Universities are public spaces where individuals provide social relations. The main purpose of the campus design is to provide a livable and comfortable environment. The comfortable campus environment has positive effects on users both physiologically and psychologically. Knowing the activity areas of the campus users and the distribution map of pedestrian movements to the spaces increases the success of the design plans. Therefore, the spaces within the campus should be placed in a certain planning and design order. In the study, it was tried to determine the spatial organization characteristics that affect the outdoor use of the campuses. It has been determined how students and academicians who use the outdoor spaces in the campuses interact in these spaces and to what extent these spaces are utilized. The integration value of the junction (1.453-1,709) located in the area of the Faculty of Agriculture and the private classrooms, which connects the campus in the east, west, north and south directions, and the axis that connects the campus in the east-west direction from the axes that the junction connects, and where the Rectorate, Engineering Faculty and Library are located along the line (1.453-1.709/1.24-1.3) integration value was high. The inclusion of integration values in the planning studies to be carried out is important in ensuring the comfort of the users and in the realization of sustainable campus design.