Yapısında ß-laktam halkası içeren antibiyotiklere “ß -laktam Grubu Antibiyotikler” adı verilir. β-laktam antibiyotikler Enterobacteriaceae kaynaklı enfeksiyonlarının tedavisinde en sık kullanılan antibakteriyel ajanlardır. Ancak β-laktam antibiyotiklerinin yoğun kullanımı bu gruba karşı gelişen direnci de arttırmaktadır. Gram negatif bakterilerin β-laktam direncinde önde gelen mekanizma β-laktamaz üretimidir. Genişlemiş spektrumlu β-laktamazlar (GSBL), mikrobiyolojik olarak oksiimino sefalosporinleri hidrolize edebilen, klavulanik asit tarafından inhibe olabilen enzimler olarak tanımlanmaktadırlar. GSBL üreten izolatların genellikle diğer antibiyotiklere de (aminoglikozitler, tetrasiklin, kloroformfenikol, trimetoprim, sulfonomidler veya kinolonlar) dirençli oldukları ve bu direnç genlerin plazmit, transpozon, integronlar ve/veya genetik elementlerle transfer olabilmektedir. Temelde üç tip GSBL bulunmaktadır. Bu gruplar: TEM Grubu, SHV grubu ve CTX-M Grubu. GSBL sentezleyen bakterilerin hızlı bir şekilde yayılması son yıllarda ciddi sağlık problemleri oluşturmaktadır. Bu durum sonucu, uzun süre hastanede yatış, yoğun bakım ünitesinde bulunma, idrar, venöz vb. kateter uygulamaları gibi çeşitli girişimler GSBL üreten kökenlerde enfeksiyon riskini artırmaktadır. Tedavi için geniş spektrumlu β-laktam antibiyotikleri kullanılmakla beraber, büyük çoğunluğu çoklu ilaç direncine sahip olduklarından tedavi sürecinde zorluklarla karşılaşılmaktadır. Karbapenemler, günümüzde kullanımda olan antibiyotikler arasında bilinen en geniş antibakteriyel etki spektrumuna sahip antibiyotik sınıfıdır. Bu antibiyotik grubu, ağır enfeksiyonların ya da dirençli mikroorganizmaların neden olduğu tabloların tedavisi amacıyla “son basamak antibiyotik” olarak kullanılmaktadır.  

Keywords - Beta-laktam antibiyotikler ,GSBL, GSBL tipleri, antibiyotik dirençlilik

[1] D.M. Livermore, “ Bacterial resistance: origins, epidemiology, and impact,” Clin Infect Diseas., vol.15,pp. 11-23,2003.
[2] S.R. Patridge, “Analysis of antibiotic resistance regions in Gram negative bacteria,” FEM Microbiol Rev., vol. 35 (5), pp. 820-855,2011.
[3] R.M. Krause, “The origin of plagues: old and new,” Science, vol. 257, pp.1073-8, 1992.
[4] D. Gür “ Bakterilerde Antibiyotiklere Karşı Direnç (pp.182-93). In: A.W. Topçu, G. Söyletir, M. Doğanay M , Eds., “İnfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi” İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2002.
[5] H. Sarı,“Karbapenemlere dirençli Gram-negatif basil izolatlarinda imipenem-EDTA / meropenem-EDTA disk yöntemi ve modifiye hodge testi ile metallo-beta- laktamaz varlığının araştırılması.” Uzmanlık tezi, İstanbul 2005.
[6] J.N.S. Kfoury, G.F. Araj “Recent development in B-lactamases and extended spektrum B-lactamases,” BMJ, vol. 327, pp. 1209-13, 2003.